สิ่งตีพิมพ์ > จดหมายข่าว > จดหมายข่าวฉบับที่ 9 > การฝึกอบรมผู้ริเริ่มกลุ่มพึ่งตนเองของคนพิการโดยคำนึงถึงสิทธิขั้นพื้นฐานและการพัฒนาชุมชนอย่างยั่งยืน

การฝึกอบรมผู้ริเริ่มกลุ่มพึ่งตนเองของคนพิการโดยคำนึงถึงสิทธิขั้นพื้นฐานและการพัฒนาชุมชนอย่างยั่งยืน

SHG Training participants

ศพอ. ได้จัดโครงการฝึกอบรมผู้ริเริ่มกลุ่มพึ่งตนเองของคนพิการ โดยคำนึงถึงสิทธิขั้นพื้นฐานและการพัฒนาชุมชนอย่างยั่งยืน ระหว่างวันที่ 10 - 30 สิงหาคม 2547 ณ ศูนย์พระมหาไถ่ พัทยา จ.ชลบุรี สาระสำคัญของการฝึกอบรมครั้งนี้ก็คือ เพื่อช่วยให้ผู้เข้าฝึกอบรมได้รับความรู้ ทักษะ และคุณค่าต่างๆ อันจะทำให้ “คนพิการที่มีฐานะยากจน” สามารถก่อตั้งกลุ่มพึ่งตนเองขึ้นได้ โดยการฝึกอบรมในครั้งนี้ มีผู้เข้าร่วมอบรมจำนวน 18 ราย จากองค์กรต่างๆ กว่า 10 แห่งในประเทศกัมพูชา พม่า และไทย โดยผู้เข้ารับการอบรมได้วางแผนที่จะริเริ่มและสร้างความเข้มแข็งให้แก่กลุ่มพึ่งตนเองสำหรับคนพิการที่มีฐานะยากจนในระดับรากหญ้า

“คนพิการที่ยากจน”

ภารกิจของ ศพอ. มุ่งเน้นไปที่ประเทศกำลังพัฒนาในภูมิภาคเอเชียและแปซิฟิก ประมาณ 20 - 30% ของ “ผู้ยากจน” เป็นคนพิการ และกว่า 40% ของคนพิการมีฐานะยากจน ถึงแม้ว่าคำจำกัดความของคำว่า “ยากจน” จะแตกต่างกันไป แต่โดยทั่วไปแล้วก็มักจะหมายความถึง ความต้องการพื้นฐานของมนุษย์ (เช่น อาหาร การหาที่พักอาศัย การศึกษา) และ ความต้องการพื้นฐาน “เพิ่มเติม” อื่นๆ ของมนุษย์ อันเนื่องมาจากความพิการ (เช่น เครื่องมือช่วยอำนวยความสะดวกสำหรับคนพิการ, การฟื้นฟูสมรรถภาพของคนพิการ ที่ยังขาดแคลนในหลายชุมชน)

กลุ่มพึ่งตนเองคืออะไร

ปัจจุบันนี้ องค์กรพัฒนาเอกชนในประเทศกำลังพัฒนาจำนวนมากได้ประสบความสำเร็จในการเสริมสร้างศักยภาพให้แก่บุคคลผู้มีความอ่อนแอทางสังคมและมีฐานะยากจน (เช่น สตรี เกษตรกรที่ขาดที่ดินทำกิน) โดยทำให้พวกเขาสามารถจัดตั้งกลุ่มที่มีสมาชิกจำนวน 7 - 15 คน ซึ่งจากนั้นจะมีฐานะกลายเป็นสมาพันธ์ (federation) ในกลุ่มพึ่งตนเองเหล่านี้ จะมีการนำแผน กองทุนการเงินขนาดเล็กมาใช้เพื่อก่อตั้งกองทุนที่จำเป็น แนวทางการทำงานของกลุ่มพึ่งตนเองนี้ ซึ่งเป็นแนวทางที่ได้รับการพิสูจน์แล้วว่ามีประสิทธิภาพในชุมชนห่างไกลที่ยากจนมากในภูมิภาคเอเชียแปซิฟิก (เช่น ประเทศอินเดีย) ที่ไม่มีบริการจากภาครัฐอย่างเพียงพอ (เช่น ไม่มีการขนส่ง หรือ การสุขาภิบาล) สามารถนำมาปรับใช้กับคนพิการได้

ความยากจนและความพิการ

Department for International Development , UK, 2000

องค์กรนานาชาติทั้งหลายต่างตระหนักดีถึงวัฎจักรที่เลวร้ายของ “ความยากจน” และ “ความพิการ” การสนับสนุนให้คนพิการที่ยากจนสามารถสร้างกลุ่มพึ่งตนเองขึ้นมาได้ เป็นแนวทางที่จะสามารถฝ่าฟันวัฎจักรอันโหดร้ายนี้ เพื่อให้สอดคล้องกับความต้องการพื้นฐานของมนุษย์ในชุมชน และเสริมสร้างศักยภาพให้พวกเขาสามารถเป็นแรงผลักดันสำคัญ สำหรับการสร้างสิทธิขั้นพื้นฐานและพัฒนาชุมชนอย่างยั่งยืนต่อไป

การสร้างศักยภาพให้แก่คนพิการที่ผู้ยากจนโดยการสร้างกลุ่มพึ่งตนเอง

SHG Meeting in India

สำหรับคนพิการที่ยากจนที่ถูกแบ่งแยกทางสังคม กลุ่มพึ่งตนเอง ก็จะเป็นเสมือนกับ “ครอบครัว” ที่ให้ความเคารพและเอื้ออาทรซึ่งกันและกัน นอกจากนี้ คนพิการที่ยากจนและถูกโดดเดี่ยวกีดกันด้านการศึกษาและข้อมูลข่าวสารแล้ว กลุ่มพึ่งตนเองก็จะเป็นเสมือน “โรงเรียน” ที่เปิดโอกาสให้ได้เรียนรู้สิ่งใหม่ๆ มากมาย หากได้รับการพัฒนาอย่างมีประสิทธิภาพ กลุ่มพึ่งตนเองจะมีบทบาทที่หลากหลาย ที่จะสนับสนุนช่วยเหลือคนพิการในสังคม ยิ่งไปกว่านั้น กลุ่มพึ่งตนเองของคนพิการจะสามารถมีส่วนช่วยแก้ปัญหาทั่วๆ ไป ที่เกิดขึ้นในชุมชนของพวกเขาได้ (เช่น น้ำดื่มที่สะอาด การสุขาภิบาล การมีที่พักอาศัยที่ดีขึ้น บริการด้านสุขภาพ โรงเรียนสำหรับเด็กทุกคน ฯลฯ)

จากกระบวนการก่อตั้ง/การพัฒนา/และการค้ำจุนกลุ่มพึ่งตนเองอย่างยั่งยืน คนพิการจะสามารถเป็นผู้รับผิดชอบต่อการพัฒนาตนเองมากยิ่งขึ้น และสามารถใช้ชีวิตด้วยตนเอง และสามารถตัดสินใจเกี่ยวกับประเด็นต่างๆ ที่จะส่งผลกระทบต่อสิทธิของพวกเขาด้วย

การฝึกอบรมที่น่าสนใจ

Aศพอ. ได้เชิญ Mr. B. Venkatesh ผู้ซึ่งเป็นวิทยากรฝึกอบรมชาวอินเดีย ที่มีชื่อเสียงในเรื่องของการสร้างกลุ่มพึ่งตนเองของคนพิการ มาเป็นผู้นำร่วมของหลักสูตร เขามีส่วนสนับสนุนเป็นอย่างมากต่อโครงการ VELUGU ซึ่งได้รับการสนับสนุนจากธนาคารโลก ในรัฐ Andhra Pradesh ประเทศอินเดีย โดย Mr. B. Venkatesh ได้จัดหลักสูตรฝึกอบรมระยะเวลา 3 สัปดาห์ ในหัวข้อต่างๆ ดังนี้

ความพิการและการพัฒนา:
- สถานการณ์ปัจจัยที่ส่งผลต่อ “คนพิการ” ในสังคม
- สิ่งที่เราจำเป็นจะต้องทำเพื่อเปลี่ยนแปลงสถานการณ์นี้
ความยากจน และความพิการ
- ทำไมประชาชนถึงยากจน
- ความเชื่อมโยงระหว่างความยากจนและความพิการ
การศึกษาชุมชน: เหตุผลและวิธีการทำงานร่วมกับชุมชน
กรณีศึกษา: เหตุผลและวิธีการทำงานกับคนพิการและครอบครัว
การจัดตั้งกลุ่ม: ทำไมต้องสร้างกลุ่มพึ่งตนเองของคนพิการ / จะสร้างกลุ่มพึ่งตนเองของคนพิการได้อย่างไร

ในการช่วยให้ผู้เข้าฝึกอบรมได้รับ “ประสบการณ์ตรง” เกี่ยวกับคนพิการในชุมชนที่ยากจนนั้น ได้มีการจัดให้ผู้เข้าอบรมเดินทางไปเยี่ยมคนพิการชาวไทยและครอบครัว 2 ครั้ง จากการเข้าเยี่ยมชมเหล่านี้ ผู้เข้าอบรมจะได้รับความเข้าใจและทักษะที่จำเป็นต่อการพัฒนาความสัมพันธ์กับคนพิการ

Mr. Yutaka Takamine, ผู้นำร่วมในหลักสูตรของโครงการอบรมกลุ่มพึ่งตนเองของคนพิการ

Mr. B. Venkatesh

ผมได้เข้าร่วมเป็นผู้นำร่วมในการฝึกอบรมดังกล่าวข้างต้น ที่จัดขึ้นในเดือนสิงหาคมนี้ บทเรียนที่ได้เรียนรู้จากการฝึกอบรมเชิงป

Mr. Y. Takamine

สาระสำคัญข้อหนึ่งของการฝึกอบรมครั้งนี้ก็คือ การได้เรียนรู้ว่า ความยากจนคือสาเหตุแรกเริ่มของความพิการในประเทศกำลังพัฒนา เป็นที่ประมาณการณ์ว่าคนพิการมากกว่า 40% ในประเทศกำลังพัฒนาในภูมิภาคเอเชียและแปซิฟิกมีฐานะยากจน ดังนั้น จึงหลีกเลี่ยงไม่ได้ที่จะต้องทำความเข้าใจถึงความเชื่อมโยงอย่างใกล้ชิดระหว่างความพิการและความยากจน จากความเข้าใจนี้ ผู้เข้าร่วมอบรม 18 คน จากประเทศกัมพูชา พม่า และไทย ซึ่งได้เรียนรู้ว่าจะดำเนินการศึกษาชุมชนได้อย่างไร รวมทั้งการทำกรณีศึกษา การจัดตั้งกลุ่ม การบริหารโครงการ การดำรงชีวิตอิสระ (Independent Living) และการระดมทุน ในการฝึกอบรมระยะเวลา 21 วันนี้ จุดเด่นของโครงการอยู่ที่การเข้าเยี่ยมคนพิการที่อาศัยอยู่ในหมู่บ้านที่ยากจน จำนวน 6 ราย ผู้เข้าร่วมอบรมจะได้รับการแบ่งออกเป็น 6 กลุ่ม และได้รับมอบหมายให้ทำกรณีศึกษาคนพิการแต่ละคน และทำการศึกษาชุมชนอย่างง่าย เพื่อเรียนรู้เกี่ยวกับชุมชนที่คนพิการแต่ละคนอาศัยอยู่ ทุกคนจะต้องทำรายงานเกี่ยวกับการเข้าเยี่ยม 2 ครั้งนี้ ซึ่งจะทำให้พวกเขาเข้าใจถึงสถานการณ์ที่แท้จริงของคนพิการในแถบชนบทมากขึ้น

ผมเชื่อว่าการฝึกอบรมกลุ่มพึ่งตนเองของคนพิการในครั้งนี้สามารถนำไปพัฒนาต่อเนื่องให้เป็นโครงการนำร่องของ ศพอ. ได้ เนื่องจากเป้าหมายหลักของการพัฒนาสหัสวรรษขององค์การสหประชาชาติก็คือ การลดภาวะความยากจนให้ได้ 50% ภายในปี 2015 โดยรัฐบาลที่เป็นสมาชิกของสหประชาชาติทั้งหมด องค์กรของ UN และองค์กรที่เป็นผู้แทนพิเศษต่างๆ ธนาคารเพื่อการพัฒนาระหว่างประเทศ และองค์กรพัฒนาเอกชน และเพื่อให้เป้าหมายในการลดความยากจนนี้ประสบความสำเร็จ ประเด็นเรื่องคนยากจนที่พิการ ที่มีสัดส่วน 20% ของจำนวนคนยากจนทั้งหมด จะต้องได้รับการรวมเข้าไปในโครงการลดปัญหาความยากจนครั้งนี้ การสนับสนุนการพัฒนากลุ่มพึ่งตนเองของคนพิการในระดับหมู่บ้าน และการสร้างสมาพันธ์ของกลุ่มพึ่งตนเองเหล่านี้อาจจะเป็นหนทางที่ดีที่สุดในการสร้างศักยภาพของคนพิการและช่วยให้พวกเขาหลุดพ้นจากความยากจนได้

[ Table of contents ] [

] [

]