ศูนย์พัฒนาและฝึกอบรมคนพิการแห่งเอเชียและแปซิฟิก (ศพอ.) กระทรวงพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ ร่วมกับ ศูนย์เทคโนโลยีอิเล็กทรอนิกส์และคอมพิวเตอร์แห่งชาติ (NECTEC) ได้จัดการประชุมเชิงปฏิบัติการระดับภูมิภาค เรื่องการเข้าถึงเครือข่ายข้อมูลบนเว็บไซต์ ระหว่างวันที่ 22 มิ.ย. 9 ก.ค. 2547 ณ กรุงเทพมหานคร โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อส่งเสริมการจัดการข้อมูลข่าวสาร การสร้างเครือข่ายการทำงาน และการเข้าถึงข้อมูลขององค์กรของคนพิการ ในกลุ่มประเทศเป้าหมายของศูนย์พัฒนาและฝึกอบรมคนพิการแห่งเอเชียและแปซิฟิก (ศพอ.)
การประชุมครั้งนี้มีผู้เข้าร่วมการประชุม จำนวน 22 คน จากองค์กรภาครัฐและภาคเอกชน ซึ่งดำเนินงานอยู่ในประเทศกำลังพัฒนาจำนวน 10 ประเทศของภูมิภาคเอเชียแปซิฟิก ได้แก่ ประเทศบังคลาเทศ กัมพูชา จีน อินเดีย อินโดนีเซีย มาเลเซีย ปากีสถาน ฟิลิปปินส์ ไทย และ เวียดนาม ในจำนวนผู้เข้าร่วมการประชุมเชิงปฏิบัติการ 22 คนนี้ มีคนพิการจำนวน 9 คน โดยเป็นคนพิการทางร่างกาย 6 คน เป็นผู้ที่พิการทางการได้ยิน 2 คน และคนพิการทางการมองเห็น 1 คน

Mr. Javed Abidi, Director of NCPEDP
การประชุมเชิงปฏิบัติการครั้งนี้ มีวิทยากร 4 คนจากประเทศอินเดีย ญี่ปุ่น ไทย และเวียดนาม ซึ่งเป็นผู้ที่มีความเชี่ยวชาญทางด้านการจัดการข้อมูลเกี่ยวกับคนพิการ การจัดตั้งเครือข่าย และการเข้าถึงข้อมูลข่าวสารของคนพิการ โดยเฉพาะในภูมิภาคเอเชียแปซิฟิก นายมณเฑียร บุญทัน คนพิการทางการมองเห็น และดำรงตำแหน่งประธานมูลนิธิคนตาบอดแห่งประเทศไทย (TAB) ทำหน้าที่เป็นประธานในการประชุมเชิงปฏิบัติการครั้งนี้ Mr. Javed Abidi ผู้อำนวยการศูนย์จัดหางานสำหรับคนพิการ อินเดีย (NCPEDP) Ms. Nguyen Hong Ha ผู้ประสานงานสภาคนพิการเวียดนาม (Disability Forum) และ Ms. Misako Nomura รองผู้อำนวยการศูนย์ข้อมูลข่าวสารของสมาคมฟื้นฟูสมรรถภาพคนพิการแห่งประเทศญี่ปุ่น (JSRPD) เป็นผู้ประสานงานหลักในการประชุมระยะเวลา 8 วันนี้ สาระสำคัญของการประชุมครั้งที่ 2 นี้จะเน้นที่ความสามารถในการเข้าถึงเครือข่ายข้อมูล Mr. Masafumi Nakane ผู้ช่วยศาสตราจารย์แห่งมหาวิทยาลัย Keio เป็นวิทยากรหลักในการประชุมครั้งนี้ โดยนางวันทนี พันธชาติ ผู้อำนวยการศูนย์เทคโนโลยีช่วยเหลือ แห่งศูนย์เทคโนโลยีอิเล็กทรอนิกส์และคอมพิวเตอร์แห่งชาติ (NECTEC) ได้บรรยายเกี่ยวกับเทคโนโลยีเครื่องมือช่วยเหลือคนพิการ (Assistive Devices Technologies)

Participants during the group discussions
การประชุมเชิงปฏิบัติการครั้งนี้ได้รับการแบ่งออกเป็น 2 ช่วง โดยช่วงแรกมุ่งไปที่การจัดการข้อมูล การแลกเปลี่ยนข้อมูล และการจัดตั้งเครือข่าย ผู้เข้าร่วมประชุมจากแต่ละประเทศจะรายงานเกี่ยวกับสถานการณ์เกี่ยวกับการสนับสนุนด้านข้อมูลสำหรับคนพิการภายในองค์กรและภายในประเทศของตน ผู้เข้าร่วมประชุมจะได้รับการแบ่งออกเป็น 3 - 4 กลุ่มย่อย เพื่ออภิปรายถึงการจัดตั้งเครือข่ายของคนพิการ จากนั้น ผู้เข้าร่วมการประชุมแต่ละคนจะต้องร่างแผนปฏิบัติงาน (Plan of Action) เกี่ยวกับการจัดตั้งเครือข่ายข้อมูลในประเทศและในองค์กรของตน ผลที่ได้รับจากการอภิปรายกลุ่ม จะได้รับการนำเสนอโดยผู้เข้าร่วมประชุม ซึ่งทุกคนต่างก็มีจุดเริ่มต้นที่เหมือนกันคือ ต้องการจะจัดตั้งเครือข่ายระหว่างองค์กร และสมาคมต่างๆ นอกจากนี้ ได้มีการเดินทางไปศึกษาดูงาน ณ องค์การสื่อสารมวลชนแห่งประเทศไทย (Mass Communication Organization of Thailand) และ วิทยาลัยราชสุดา (Ratchasuda College) นอกจากการอบรมภาคบรรยายและการทำกิจกรรมแล้ว ศพอ. ยังได้เชิญองค์กรที่เกี่ยวข้องกับการสนับสนุนทางด้านข้อมูลอื่นๆ เช่น บริษัท ชิน คอร์เปอเรชั่น, UNESCAP, Mirror Reflection Group, หนังสือพิมพ์บางกอกโพสต์ และองค์การสื่อสารมวลชนแห่งประเทศไทยมาร่วมในงานครั้งนี้ด้วย ซึ่งทุกองค์กรต่างก็มีการแลกเปลี่ยนความคิดเห็นและแบ่งปันกลยุทธ์ทางด้านข้อมูลและเครือข่าย โดยเฉพาะในประเด็นเกี่ยวกับวิธีการนำเสนอข้อมูลผ่านสื่อประเภทต่างๆ อย่างเหมาะสม

Participants at MCOT
ในการประชุมเชิงปฏิบัติการครั้งที่ 2 นี้ จะมีการอบรมให้ผู้เข้าร่วมประชุมพัฒนาเว็บไซต์ ซึ่งถือเป็นเครื่องมือของการสื่อสารอีกประเภทหนึ่ง โดยมีการสอนและให้คำแนะนำเกี่ยวกับการใช้งาน XML, XHTML, W3C, For example, XML, XHTML, W3C Guidelines, Cascading Style Sheets, และโครงสร้างการออกแบบเว็บไซต์ ผู้เข้าร่วมประชุมจะได้มีโอกาสลงมือปฏิบัติจริง เพื่อนำทฤษฎีไปปฏิบัติไช้ ผู้เข้าร่วมประชุมจะสามารถพัฒนาเว็บไซต์ โดยสร้างเว็บไซต์ใหม่ที่ให้ข้อมูลเกี่ยวกับสถานการณ์ของคนพิการในองค์กรและประเทศของตน บางคนก็นำทักษะมาปรับใช้กับเว็บไซต์ขององค์กร เพื่อให้มีการใช้งานเว็บไซต์ที่เหมาะสมที่สุด ซึ่งผู้เข้าร่วมประชุมทั้งหมดก็มีแผนที่จะนำไปพัฒนาต่อภายในประเทศของตนเองต่อไป เว็บไซต์ทั้งหมดที่ได้รับการสร้างขึ้นในระหว่างการประชุมเชิงปฏิบัติการ สามารถเข้าไปดูได้ที่เว็บไซต์ของ ศพอ. (http://www.apcdproject.org).
ความคิดเห็นของผู้เข้าร่วมการประชุม
ดิฉันคิดว่าการประชุมเชิงปฏิบัติการในครั้งนี้ทำให้ผู้เข้าร่วมประชุมมีโอกาสได้เรียนรู้เกี่ยวกับประโยชน์ของเว็บไซต์ ว่าเป็นแนวทางหนึ่งในการจัดตั้งเครือข่ายของคนพิการทั้งในระดับท้องถิ่นและระดับภูมิภาค นอกจากนี้ การฝึกอบรมที่มีการฝึกปฏิบัติจริง เพื่อให้ผู้เข้าอบรมสามารถมีหนทางในการเข้าถึงเครือข่ายข้อมูลในเว็บไซต์ และทำให้มั่นใจว่าจะสามารถนำไปสู่การขยายขอบเขตกิจกรรมของเครือข่าย ดิฉันหวังว่าเว็บไซต์แหล่งข้อมูลเกี่ยวกับคนพิการ (Disabilities Information Resources - DINF) จะสามารถเป็นตัวอย่างที่ดีสำหรับผู้เข้าร่วมประชุมได้
การใช้เทคโนโลยีสารสนเทศ (Information and Communication Technology - ICT) อย่างเช่นอินเตอร์เน็ต สามารถเป็นเครื่องมือที่มีประสิทธิภาพในการสร้างการรับรู้ ทำให้เกิดการเชิญชวน และทำให้มีโอกาสในการเพิ่มศักยภาพของคนพิการ หากว่ามีการใช้งานอย่างมีประสิทธิภาพ คนพิการจะสามารถสร้างชุมชนของคนพิการและทำให้เกิดการจัดตั้งเครือข่ายทางข้อมูลซึ่งเกิดขึ้นจากความสามารถในการเข้าถึงข้อมูลของคนพิการทั้งหลาย เช่น จากการใช้อีเมล์ mailing list และการสนทนาโต้ตอบออนไลน์ ดังนั้น วิธีการเข้าถึงข้อมูลทางเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร (ICT) จะต้องได้รับการเน้นย้ำไปที่การสร้างความเชื่อมั่นว่าจะมีหนทางเข้าสู่ข้อมูลที่เสมอภาคของคนพิการ เพื่อที่จะส่งเสริมและสนับสนุนวิธีการเข้าถึงข้อมูล เราจะต้องมุ่งไปที่การแปลภาษาท้องถิ่น มีเนื้อหาสาระที่อ่านเข้าใจง่าย และสามารถเชื่อมต่ออินเตอร์เน็ตและเข้าสู่เว็บไซต์ได้
ซึ่งดิฉันทราบว่าความสามารถในการเชื่อมต่ออินเตอร์เน็ตมีจำกัดมากในประเทศกำลังพัฒนา แต่มันก็เป็นสิ่งสำคัญ เพราะจะได้ดึงดูดความสนใจของสาธารณชนและรัฐบาลของประเทศต่างๆ เพื่อให้เกิดความสามารถในการเข้าถึงข้อมูลทางเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสารตั้งแต่ในระยะเริ่มต้น การรับรู้เหล่านี้เป็นสิ่งจำเป็น เนื่องจากว่าโครงสร้างพื้นฐานเกี่ยวกับทางเข้าถึงข้อมูลทางเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร (ICT Infrastructure) กำลังได้รับการพัฒนาขึ้นในประเทศกำลังพัฒนา
วิทยากรบรรยายได้ยอดเยี่ยมมาก และหัวข้อการบรรยายก็เกี่ยวข้องโดยตรงกับสิ่งที่ผู้เข้าร่วมประชุมควรจะต้องเรียนรู้ ดิฉันคิดว่า ประเด็นสำคัญของการส่งเสริมการจัดตั้งเครือข่ายทางข้อมูล และหนทางเข้าสู่ข้อมูลของคนพิการคือสิ่งที่เราควรจะให้ความสำคัญกับแหล่งข้อมูล เทคนิควิธีการ และวิธีการส่งเสริมให้มีส่วนร่วมและแลกเปลี่ยน โดยเฉพาะอย่างยิ่ง ในองค์กรภาครัฐ
ในระหว่างการฝึกอบรมในปีนี้ เป้าหมายระยะยาวก็คือการจัดตั้งเครือข่ายข้อมูลของคนพิการในระดับภูมิภาค ซึ่ง ศพอ. พยายามที่จะบรรลุเป้าหมายดังกล่าวในการฝึกอบรมครั้งนี้ ในครึ่งแรกของการฝึกอบรมที่ได้รับการเพิ่มเข้าไปใหม่สามารถตอบสนองวัตถุประสงค์นี้ได้เป็นอย่างดี และยังทำให้ผู้เข้ารับการอบรมมีแนวทาง และแรงบันดาลใจสำหรับการฝึกอบรมในช่วงที่ 2 ด้วย
การอบรมในช่วงแรกทำให้ผมรู้สึกประทับใจว่าเป็นสิ่งจำเป็นที่เราต้องครอบคลุมเนื้อหา ทั้งในเรื่องของการจัดตั้งเครือข่ายข้อมูล การบริหารจัดการข้อมูล และการสร้างเว็บไซต์ เพื่อให้แง่มุมเหล่านี้มีความจำเป็นและสมเหตุสมผล รูปแบบของการฝึกอบรมที่ให้ผู้เข้าอบรมฝึกปฏิบัติจริง จะทำให้เกิดภาพรวมเกี่ยวกับการให้ความรู้ในขั้นพื้นฐาน และทักษะที่จำเป็นสำหรับการสร้างเว็บไซต์
อีกความคิดเห็นหนึ่งซึ่งผมอยากจะแบ่งปันก็คือ การพัฒนาหรือสร้างระบบการจัดการเนื้อหาสาระที่สะดวกต่อการใช้งาน ซึ่งจะสามารถผลิตเนื้อหาสาระที่สามารถเข้าถึงได้ การพัฒนานี้สามารถทำได้จากทรัพยากรที่มีอยู่ และมีราคาถูก เรื่องของต้นทุนถือว่าอาจเป็นประเด็นที่สำคัญ แต่เราก็สามารถจำกัดต้นทุนให้น้อยที่สุดได้โดยใช้ซอฟท์แวร์ที่มีอยู่แล้ว
ศพอ. มีเป้าหมายที่จะสร้างและขยายเครือข่ายของผู้เข้าร่วมประชุมเชิงปฏิบัติการ ทุกคนจะสามารถให้การสนับสนุนข้อมูลในประเด็นที่เกี่ยวข้องกับคนพิการ ศพอ. ขอขอบคุณผู้เข้าร่วมประชุมทุกท่าน วิทยากร คณะทำงาน และขอขอบคุณเป็นพิเศษต่อผู้ให้การสนับสนุนทุกท่าน โดยเฉพะอย่างยิ่ง ผู้เข้ารับการอบรมในรุ่นที่ 1 ที่ได้อุทิศและทุ่มเททั้งเวลาและความรู้เพื่อการประชุมเชิงปฏิบัติการในครั้งนี้